Data dodania: 2008-07-13

Wieści Regionalne Nr 2/08 z 25 II 2008 r.

Mielec, 17 lutego 2008 r.Historia zakonu trynitarzy w Mielcu właściwie stanowi tylko „epizod” w prawie tysiącletnich dziejach Kościoła na ziemi mieleckiej. Dwadzieścia trzy lata działalności (1760-1783) nie mogły zaznaczyć się zbyt wieloma działaniami i dziełami, których oddźwięk mógłby wywrzeć jakieś dalekosiężne skutki religijne i kulturowe. Śladów trynitarskich możemy dzisiaj znaleźć w Mielcu niewiele, a te, które pozostały nie są szerzej znane. Tym bardziej więc to, co przetrwało z tego mieleckiego epizodu z przeszłości zakonu i co wciąż zachowuje swoją wymowę, zasługuje na zauważenie, zainteresowanie i domaga się odczytania ideowego w sytuacji duchowej nowych czasów, skoro wpisuje się pamięć kulturową naszego regionu.Cieszy więc zainteresowanie, z jakim spotkała się ta problematyka w świetle ostatnich „odkryć” dotyczących mieleckich trynitarzy. Najważniejszym z nich jest „odnalezienie” figury Pana Jezusa Nazareńskiego, czczonej w Mielcu, do którego sprowadzono ją z Rzymu. Po destrukcyjnej dla Kościoła kasacie klasztorów dokonanej przez władze zaborczej Austrii, opuszczający Mielec zakonnicy zabrali tę figurę z sobą, umieszczając ją w końcu, po długiej wędrówce przez Kraków i Wilno, w swoim kościele w Krywiczach (dawniej: Krzywicze), na dzisiejszej Białorusi. Pierwsze informacje o tej figurze przywiózł ze swoich wędrówek po Kresach ks. Ryszard Banach z Tarnowa. Świadectwem rozwijającego się kultu Pana Jezusa Nazareńskiego, zarówno z okresu mieleckiego, jak i krywickiego, jest znajdująca się w archiwum parafialnym w Krywiczach Księga łask, która została tam odkryta przez ks. Stanisława Składzienia w czasie pielgrzymki, która tam zaprowadziła mieleckich pielgrzymów 29 września 2007 r. W księdze znajdujemy wiele informacji o przejawach kultu, jego szerokim oddziaływaniu duchowym i sławie „w całym województwie”. Być może w Krywiczach znajdują się jeszcze jakieś archiwalia, które w przyszłości pozwolą lepiej poznać historię mieleckiego klasztoru i działalności duszpasterskiej trynitarzy. Informacje na ten temat kryją zapewne księgi metrykalne z parafii p.w. św. Mateusza w Mielcu oraz parafii okolicznych, okolicznych których pojawiali się mieleccy trynitarze ze swoją posługą. Na podstawie dokonywanych wpisów na pewno da się znaleźć dane pozwalające bliżej określić skład osobowy mieleckiego klasztoru. Spośród zabytków, które łączą się z kościołem trynitarzy, należy wspomnieć o dwóch ołtarzach bocznych przy tęczy w mieleckim kościele p.w. św. Mateusza, ołtarz Matki Bożej i ołtarz św. Mateusza. Być może istnieją jeszcze inne elementy wyposażenia klasztoru i kościoła trynitarskiego, ale aby to ustalić, trzeba odnaleźć opis tego klasztoru i kościoła.By rodzącemu zainteresowaniu wyjść naprzeciw, wydało się uzasadnione, by problematykę trynitarską jeszcze bardziej rozpowszechnić. Z tego względu z inicjatywy ks. Stanisława Składzienia, proboszcza parafii p.w. Trójcy Przenajświętszej, zorganizowaliśmy, w nieco nietypowej formie, „sympozjum” poświęcone tej problematyce, łącząc je z niedzielną liturgią, a konkretnie z głoszonymi kazaniami, w niedzielę 18 lutego 2008 r. Narzuciło to wymóg takiego przedstawienia podejmowanych tematów, by zawarte w nich treści zawierały szerzej rozwinięty wymiar parenetyczny i aktualizujący. Chodziło o to, by nie była to propozycja kłócąca się z duchem liturgii. Możliwość tego typu nie jest specjalnie trudna do urzeczywistnienia, jeśli pamięta się, że historia zawsze była traktowana jako nauczycielka życia, o czym byli przekonani już starożytni, mówiąc: „Historia magistra vitae est”. Została więc zwrócona uwaga na historię trynitarzy oraz specyfikę ich duchowości i działalności w Kościele w ciągu wieków, a także na ich trwały wkład w życie wiary i kultury (ks. J. Królikowski), a także na przesłanie duchowe figury Pana Jezusa Nazareńskiego, które w ramach Gorzkich żali przedstawił ks. Mirosław Łanoszka. Na przesłanie zawarte w sztuce zakonu Trójcy Świętej wskazał ks. Andrzej Witko, znany z bardzo szerokiego zainteresowania tą sztuką. Wprawdzie z powodu choroby nie mógł osobiście przybyć do Mielca, ale przesłał odpowiednie materiały, które zostały sprawnie wykorzystane w prezentacji multimedialnej.Na pamiątkę istnienia w Mielcu klasztoru trynitarzy, na budynku, który stoi na jego fundamentach przy ul. Sienkiewicza 42, w ramach sympozjum została odsłonięta pamiątkowa tablica, ufundowana przez Państwa Lidię i Andrzeja Przygodów. Przypomina ona daty wyznaczające ramy mieleckiego epizodu zakonu trynitarzy, oraz jego współtwórców: hrabinę Helenę z Potockich Morsztynową, która ufundowała kościół i klasztor, oraz biskupa Kajetana Ignacego Sołtyka, który dokonał konsekracji kościoła. Tekst umieszczony na tablicy nawiązuje także do charyzmatu trynitarskiego, który każe w Jezusie Chrystusie widzieć Wyzwoliciela od dotykających nas wszystkich zniewoleń, przede wszystkim tych duchowych: „Jezu Nazareński Wykupiony, wybaw nas od naszych zniewoleń”. Tablicę starannie wykonano w zakładzie kamieniarskim „Impala” prowadzonym przez Panią Dorotę Rusek.Trynitarskie przesłanie chrześcijańskie i humanistyczne wyrasta z żywej wiary w Trójcę Świętą i Jezusa Chrystusa Zbawiciela, wzywając do szukania prawdziwej wolności wewnętrznej i dzielenia się nią z braćmi. W ten sposób dokonuje się pogłębienie życia Kościoła oraz kształtowanie autentycznego humanizmu. To przesłanie w mocno zmieniających się okolicznościach historycznych, dynamicznie modyfikujących i kształtujących sytuację duchową naszych czasów, nadal zachowuje swoją wyrazistą aktualność, jawiąc się jako ponadczasowe wezwanie skierowane do wszystkich chrześcijan. Świadczy o tym już sam fakt niedawnego powrotu trynitarzy do Polski oraz stopniowe odradzanie się tego zasłużonego dla Kościoła zakonu. Liczne stare i nowe zniewolenia ciągle dotkliwie ranią człowieka, dlatego kult Pana Jezusa Nazareńskiego – Wyzwoliciela i drogi wyzwolenia dla wszystkich – może stać się niewyczerpanym źródłem łaski i inspiracji duchowych na miarę nowych czasów i aktualnych poszukiwań duchowych. Nie potrzeba odbierać figury wiernym z Krywicz, jak pochopnie pisano w lokalnych gazetach na wiadomość o odnalezieniu pochodzącej z Mielca figury Pana Jezusa – wystarczy nam zrobienie dobrej kopii, nad którą pracuje już ks. S. Składzień. O wiele ważniejsze jest to, by idea, którą ona wyraża stawała się coraz bardziej bliska wszystkim, do czego może przyczynić się odnowienie kultu Pana Jezusa Nazareńskiego zarówno w formie propagowanej przez trynitarzy, jak i w możliwych nowych formach. Trzeba więc będzie jeszcze szerzej sięgnąć do tradycji pobożności, aby skorzystać z wypracowanych w minionych wiekach propozycji, ubogacając je naszymi doświadczeniami i naszą współczesną wrażliwością.1) Prowizoryczne wydanie tej księgi zostało zamieszczone w czasopiśmie, ukazującym się w parafii p.w. Trójcy Przenajświętszej w Mielcu; por. „Trinitas”. Wydanie specjalne z okazji Sympozjum pt. Statua Pana Jezusa Nazareńskeigo z Krywicz oraz odsłonięcia tablicy upamiętniającej miejsce dawnego klasztoru OO. Trynitarzy w Mielcu [luty 2007 r.].2) Pierwsze informacje na ten temat w: J. Królikowski, Zakon trynitarzy w Mielcu, „Nadwisłocze” 2006, nr 3(12), s. 26-27.3) Por. Polska Akademia Nauk Instytut Sztuki, Katalog zabytków sztuki. Województwo rzeszowskie, red. E. Śnieżyńska-Stolotowa, F. Stolot, Kolbuszowa, Mielec i okolice, opracowanie autorskie E. Śnieżyńska-Stolotowa, F. Stolot, Warszawa 1991, s. 24.4) Por. A. Witko, Służbie Zakonu Trójcy Świętej, Warszawa 2002.Ks. Janusz KrólikowskiW niedzielę 17 lutego br. w kościele Trójcy Przenajświętszej w Mielcu odbyło się sympozjum poświęcone historii zakonu trynitarzy i ich roli w Kościele. Główny referat pt. „Trynitarze prekursorami humanizmu. Z historii zakonu trynitarzy i ich roli w Kościele”, wygłosił jako homilie podczas mszy świętych ks. prof. dr. hab. Janusz Królikowski.W ramach sympozjum, o godz. 16.00 na budynku przy ul. Sienkiewicza 42, w miejscu dawnego klasztoru trynitarzy została odsłonięta tablica pamiątkowa. W uroczystości oprócz licznych przedstawicieli duchowieństwa wziął udział m.in. poseł na Sejm RP Krzysztof Popiołek oraz prezydent Mielca Janusz Chodorowski i wiceprezydent Mielca Fryderyk Kapinos.Podczas Gorzkich żali kazanie-referat, pt. „Przesłanie duchowe figury Jezusa Nazareńskiego” wygłosił ks. dr Mirosław Łanoszka, a po po Mszy świętej wieczornej ks. J. Królikowski przedstawił w zastępstwie za chorego ks. prof. hab. Andrzeja Witka, referat „Sztuka Trynitarska i jej przesłanie” wraz z pokazem przeźroczy. Gospodarzem i organizatorem sympozjum był ks. Stanisław Składzień - proboszcz parafii pw. Trójcy Przenajświętszej. Obszerniejszy materiał z sympozjum przedstawimy w najbliższym wydaniu kwartalnika „Nadwisłocze”, zaś referaty w przygotowywanym do druku naszym nowym wydawnictwie „Studia Regionalne”, które ukażą się pod koniec I kwartału br. (WG)KLASZTOR TRYNITARZY – orientacyjnie znajdował się pomiędzy obecnym cmentarzem przy ul. Sienkiewicza a blokiem mieszkalnym przy tej samej ulicy nr 48. Najpierw prawdopodobnie stał tu drewniany kościół Najświętszej Panny Maryi Łaskawej, zbudowany ok. 1577 r., wzmiankowany w dokumentach powizytacyjnych z lat 1596 i 1721. Miał trzy ołtarze, chór muzyczny z organami, a opiekowali się nim mansjonarze. Został rozebrany, gdy na jego miejscu zbudowano Kościół Najświętszej Panny Maryi i klasztor trynitarzy. Murowaną świątynie zbudowała w latach 1739-1759 Helena z Potockich Morsztynowa, która była właścicielką tej części miasta. 7 stycznia 1760 r. sprowadziła do Mielca trynitarzy bosych oddając im świątynię, która zbudowana była w stylu barokowym z figurą Jezusa Nazareńskiego w ołtarzu głównym. W 1763 r. do kościoła sprowadzono organy wykonane przez Marcina Śmigańskiego. W podziemiach kościoła umieszczano trumny ze zmarłymi mnichami. Obok kościoła został zbudowany piętrowy, podpiwniczony klasztor zaś obok urządzono ogród i sadzawkę na ryby. Po pierwszym rozbiorze Polski na mocy dekretu cesarza austriackiego Józefa II z 17 III 1783 r. część zakonów, w tym także trynitarzy w Mielcu , zostało skasowanych, a budynki klasztorne zostały zamienione na wojskowe magazyny zboża i siana. Współwłaściciele Mielca wykupili w 1817 r. budynki, w których w 1853 r. została utworzona siedziba nowo utworzonego starostwa powiatowego. Później w budynkach znajdował się żydowski browar, po spaleniu się którego właścicielka budynku Paulina z Pieniążków Suchorzewska nakazała go rozebrać. W tym samym miejscu (obecna ul. Sienkiewicza) rodzina Stefanków postawiła młyn, który funkcjonował jeszcze do lat 60. XX w. Obecnie budynek został rozbudowany i pełni funkcje handlowo-usługowe.Po kasacie klasztoru mieleckiego trynitarze udali się do zaboru rosyjskiego, najpierw do Wilna, a następnie znaleźli się w Krywiczach (dzisiaj na Białorusi),  gdzie zanieśli także figurę z mieleckiego kościoła, otaczaną do dzisiaj żywą czcią.Źródło: W. Gąsiewski, Leksykon Ziemi Mieleckiej 

LOGOWANIE



Zarejestruj się

NASZ SKLEP INTERNETOWY

PANORAMA MIELCA Małgorzata Kruk 2005, olej płótno 70x50 cm

236.50 zł

KSIĘGA JUBILEUSZOWA 100 ROCZNICY GIMNAZJUM I LICEUM w Mielcu

43.50 zł

Malarstwo francuskie bardzo stary obraz obraz olej

1882 zł

ZAPRASZAMY NA NASZE AUKCJE

OGŁOSZENIA I REKLAMY

Dodaj Ogłoszenie

Jeśli chcesz zamieścić artykuł, zaproszenie, informację,
relację audio, foto, wideo


Wypełbij poniszy formularz aby przesłać informacje do naszej redakcji

(maksymalnie 5 mb)

Akceptuje regulamin